Ballina Bota ANALIZA: Bisedimet me Korenë e Veriut janë një lojë me humbës dhe...

ANALIZA: Bisedimet me Korenë e Veriut janë një lojë me humbës dhe fitues, ja si duhet të luhet

SHPËRNDAJE

Nga Nicholas Eberstadt

Historia e shfaqjes së Koresë së Veriut si një shtet me kapacitete të armëve bërthamore është një nga historitë më të papranueshme të kohës sonë. Pyongyang-u tani është gati, sipas udhëheqësit të nderuar dhe respektuar Kim Jong Un, për të filluar prodhimin masiv të raketave nukleare dhe interkontinentale. Si mundet që një shtet kaq i vogël dhe i varfër me një ekonomi të vogël dhe të shtrembëruar të bëjë diçka të tillë?

Shqyrtimi i kujdesshëm i kësaj ecurie të pamundur nënvizon rolin vendimtar të diplomacisë në këtë lloj triumfi. Rruga e Pyongyangut drejt klubit të përzgjedhur botëror të fuqive të deklaruara bërthamore u asfaltua – me të vërtetë – nëpërmjet një angazhimi të mprehtë dhe të suksesshëm ndaj një bashkësie ndërkombëtare të palëkundur kundër përparimeve që Koreja e Veriut arriti të bënte. Duke parë prapa në dekadat e fundit të manovrimeve diplomatike, është e vështirë të shmangim përfundimin se koreanoveriorët i tejkaluan homologët e tyre dhe ata kanë armët nukleare për ta dëshmuar këtë.

Ne mund të shtojmë në këtë histori që Presidenti Trump tani ka rënë dakord të takohet me udhëheqësin e dashur dhe të respektuar para fundit të majit. Injorimi i së kaluarës mund të shpjerë në gabime të mëdha.

Për mirë apo keq, objektivat strategjikë të regjimit Kim mbeten në thelb të pandryshuara që nga viti 1950, kur Kim Il Sung (gjyshi i Kim Jong Un) filloi sulmin befasues kundër Jugut që shkaktoi Luftën Koreane. Deri më sot, ideologjia e Koresë së Veriut paraqet ribashkimin e pakushtëzuar të popullit korean nën një “shtet të pavarur socialist” – dhe kjo nënkupton zhdukjen e qeverisë ekzistuese të Korenë së Jugut.

Duke pasur parasysh arritjet e jashtëzakonshme ekonomike dhe përparimin demokratik të Koresë së Jugut, qëllimi i Veriut për thithjen e pakushtëzuar të Jugut mund të bëhej e bindshme vetëm nëse aleanca midis SHBA-Kore e Jugut u shpërbënte, trupat e SHBA-ve dërgoheshin në shtëpi dhe garancitë bërthamore të Uashingtonit tërhiqeshin. Dhe pikërisht këtu figuron programi i raketave bërthamore me rreze të gjatë të Veriut. Duke treguar një pistoletë bërthamore kundër Uncle Sam, regjimi i familjes Kim shpreson se eventualisht do t’i detyrojë Shtetet e Bashkuara të largohen nga Gadishulli Korean dhe kështu të rivendosë konfliktin kundër jugut.

Megjithë përparimet e tij të mëdha gjatë viteve të fundit, programi i raketave bërthamore të Koresë së Veriut ende nuk është përfunduar dhe përfundimi i saj mund të kompromentohet ose të pengohet nga fushata aktuale e bashkësisë ndërkombëtare për “presion maksimal” e udhëhequr nga SHBA-të. Për shkak se ekonomia e Koresë së Veriut është aq e shtrembëruar dhe e varur, ajo është veçanërisht e ndjeshme ndaj sanksioneve.

Kjo ndihmon në shpjegimin e ofensivës së papritur të paqes ndaj Koresë së Jugut këtë vit. Me sa duket, Koreja e Veriut gjykoi qeverinë progresive të Seulit, të orientuar drejt politikës Sunshine, si kandidati më premtues për thyerjen e disa elementëve në fushatën e sanksioneve. Joshja e Seulit mund të hapë hapësirën e frymëmarrjes së nevojshme për të sjellë lojën bërthamore të Veriut në një nivel më të lartë – dhe nëse Uashingtoni mund të mashtrohej duke dëmtuar fushatën e vet të sanksioneve, aq më mirë.

Kaq në lidhje me sfondin strategjik të bisedimeve të ardhshme në Panmunjom. Tani për sa i përket taktikave të Koresë së Veriut.

Koreja e Veriut ka një procedurë standarde të bisedimeve të manovrimeve:

Kontrollimi i agjendës. Një ekip i mirë negociator i Koresë së Veriut merr kontrollin e menjëhershëm të agjendës. Në mënyrë tipike, ai do të ndalojë papritur bisedimet, ose papritmas do të kërkojë rifillimin, për të larguar palën tjetër nga loja e saj. Nëse ekipi i Veriut nuk merr kontrollin e agjendës, bisedimet mbyllen derisa ekipi i veriut të thotë se është koha për të filluar të flitet përsëri.

“Marrëveshja” zhduket. Asnjë “marrëveshje” nuk është e tillë përveç nëse koreano-veriorët thonë se është e tillë – dhe mbetet një marrëveshje vetëm për sa kohë që ata thonë se është një e tillë.

Ri-përcaktimi i termave kyç. Fjalët kanë kuptimin vetëm atë që pala e Koresë së Veriut thotë se nënkuptojnë, pa marrë parasysh se çfarë mendojnë të tjerët. Merrni si shembull fjalën “të pavarur”, si në thirrjen e Kim Jong Un për Presidentin Moon Jae-in për Veriun dhe Jugun, për t’u përpjekur për ribashkimin “e pavarur”. Në gjuhën e kodifikuar të Kim, kjo do të thotë se “nuk lejohen të huaj” – dmth. asnjë ndihmë nga Amerika ndaj jush. Në mënyrë të ngjashme, kur Pyongyang thotë se është i gatshëm të takohet me Uashingtonin, Seulin ose palët e tjera “pa kushte”, kjo në të vërtetë do të thotë që çdo shfuqizim apo shkelje e marrëveshjeve të mëparshme nga Koreja e Veriut nuk duhet të diskutohet – kjo do të ishte një “kusht” mbi të gjitha. Në të njëjtën mënyrë, Pyongyang gjithmonë mund të pajtohet me “denuklearizimin” korean për aq kohë sa kushtet përcaktohen saktësisht sipas mënyrës së tyre – dmth me Korenë e Jugut të “denuklearizuar” e para, nëpërmjet përfundimit të aleancës së saj me Shtetet e Bashkuara bërthamore.

Jo “fitore për të dy”. Në kundërshtim me traditën aziatike, negociatorët e Koresë së Veriut grinden për rezultatet e “mbrojtjes së fytyrave”. Nga këndvështrimi i Koreanëve të Veriut, kauza e tyre është e drejtë dhe e kundërshtarit sipas përkufizimit e padrejtë – përndryshe, kundërshtari nuk do të ishte në mosmarrëveshje me Phenianin. Rrjedhimisht, nuk është vetëm budallallëk që të lihet diçka në tavolinë për palën tjetër – por është edhe jo-patriotike. Një negocim i mirë përfundon me Korenë e Veriut duke marrë gjithçka që është në dispozicion për të marrë, dhe gjithashtu me poshtërim ose me turpërim të plotë për palën tjetër.

A mund të takohen udhëheqësit e Koresë së Jugut apo Amerikanët me koreano-veriorët pa u grabitur xhepat e tyre? Të dy samitët e mëparshëm Veri-Jug ishin në thelb fiasko për aleancën e SHBA-së dhe Koresë së Jugut dhe Shtetet e Bashkuara u mashtruan dhe u tradhtuan në një diplomaci të nivelit të lartë me Veriun në fund të administratës së Klintonit.

Duke thonë këtë: Nuk ka arsye natyrale që parimet perëndimore të përgatitura mirë, të dalin më keq nga shkëmbimet e tyre me Korenë e Veriut – për aq gjatë dmth sa të përballen me regjimin ekzistues të familjes Kim, më shumë sesa me atë imagjinare, që shumë prej paraardhësve preferonin të merreshin.

Disa sugjerime dhe udhëzime të përgjithshme:

Asnjëherë mos u takoni në Pyongyang: Këto pelegrinazhe vetëm sa ndihmojnë diktaturën për propagandë falas, duke forcuar legjitimitetin e brendshëm.

Shto çështjet tuaj në agjendë, në minutën e fundit nëse është e nevojshme. Një nga këto duhet të jetë gjithmonë të drejtat e njeriut në Korenë e Veriut. Përse regjimi ka frikë aq shumë nga kjo çështje? Sepse komanda e saj e lartë ka kërkuar në Google për “krime kundër njerëzimit” dhe “Nuremberg”.

Asnjëherë mos ngurroni të largoni Veriun për shkelje të besimit, pandershmëri ose ndonjë marifet tjetër që sjell në negociata. Asgjë personale. Ne nuk duhet të kujdesemi për kushtet atmosferike ndërsa e bëjmë këtë; ne nuk duhet të përpiqemi të fitojmë një garë të popullaritetit me regjimin më të urryer të planetit.

Nuk ka më koncesione me mirëbesim apo gjeste të vullnetit të mirë. E prerë. Shikoni se ku na kanë sjellë. Asgjë pa diçka të prekshme në kthim – dhe premtimet nuk llogariten. Është radha e Phenianit për të provuar kredibilitetin e saj – dhe ka shumë për të bërë.

Jini gati të largoheni. Një marrëveshje e keqe është shumë më e keqe se asnjë marrëveshje fare.

Takimet e nivelit të lartë me Korenë e Veriut janë një lojë me fitues dhe humbës të qartë. Çdo fitim nga Seuli ose Uashingtoni është humbje për Phenianin – dhe anasjelltas. Ekipi i Veriut po kërkon gabime natyrale dhe koncesione të nxjerra për të konsoliduar statusin e saj bërthamor, për të financuar programet e tij, për të ndarë aleancën SHBA – Kore e Jugut dhe për të delegjitimituar Jugun. Ekipi i Veriut gjithashtu e konsideron paqen e vërtetë me Jugun dhe denuklearizimin e vërtetë si fatkeqësi, potencialisht duke destabilizuar regjimin e tyre.

Nga fillimi deri në fund, ekipi perëndimor duhet të mbajë parasysh se si çdo veprim i tyre do të ndikojë në kohezionin e aleancës, fushatën e presionit dhe reduktimin e kërcënimeve të Koresë së Veriut. Jo më pak e rëndësishme: Ekipi e perëndimit nuk duhet të harrojë kurrë se regjimi i familjes Kim është kërcënimi i Koresë së Veriut – dhe se garantuesi eventual i sigurisë së Gadishullit Korean një ditë do të jetë një marrëveshje që nuk përfshin Veriun./The Washington Post – Lexo.al/